آیا اروپایی‌ها دیگر برای مذاکره با ایران از آمریکا اجازه نمی‌گیرند؟

شاید لازم بود که زمانی که روحانی در سال ۹۲، به دیپلماسی دولت وقت بابت مذاکره با «واسطه‌ها» و نه اصل «جنس»، کنایه و نیشخند می‌زد، درصدی حتی کوچک را برای احتمال زدن امریکا زیر میز بازی لحاظ می‌کرد.

 

به گزارش شرق24 و به نقل از حزب‌الله سایبر، بارها گفته‌ایم که اگر در هسته‌ای عقب‌نشینی کنید، آن‌ها مسئله موشک را پیش می‌کشند، اگر بازهم عقب بروید بحث حمایت از مقاومت را مطرح می‌کنند، اگر به عقب‌نشینی ادامه دادید موضوع حقوق بشر را جلو می‌آورند، و بعد اگر معیارهای آن‌ها را پذیرفتید سراغ حذف معیارهای دینی در حکومت می‌روند. (بیانات رهبر انقلاب، ۲۸ مهر ۹۵، در جمع نخبگان جوان)

در روزهای اخیر، ظاهراً پیرو خطّی هماهنگ، اعضای ارشد تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای سعی در پررنگ کردن بحث «برجام بدون امریکا» را داشته‌اند.

محمدجواد ظریف در ۱۴ شهریور در مصاحبه «خبر آنلاین» گفت: «برجام قرار نبود دشمنی امریکا را کم کند، اما توانست گزینه‌های امریکا را در قبال ایران محدودتر کند. زمانی تصویب تحریم‌ها علیه ایران در کنگره امریکا معادل اجرای جهانی آن توسط تمام کشورها بود. امروز چنین چیزی غیرممکن است و جهان به امریکا هشدار می‌دهد که نباید از برجام خارج شود.»

«اروپا لازم نیست بین امریکا و ایران یکی را انتخاب کند. در دهه ۷۰ هم امریکا تحریم‌های داماتو را علیه ایران اعمال کرد، ولی اروپا از آن پیروی نکرد.»

«اروپایی‌ها به ما گفته‌اند برجام را تحت هر شرایطی ادامه خواهند داد حتی اگر امریکا از آن خارج شود. هرچند معتقدند امریکا چنین کاری نخواهد کرد، اما به هر ترتیب ما گزینه‌های خود را داریم و این گزینه‌ها محدود هم نیست.»

۴ روز بعد، علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در مصاحبه با نشریه آلمانی «اشپیگل» با صراحت بیشتری این مشی جدید دولت را مطرح کرد: «ایران خواستار ادامه پایبندی به توافق هسته‌ای است، حتی درصورتی‌که امریکا از این توافق خارج شود.»

«اگر ایالات‌متحده از توافق خارج شود، ولی سایر کشورها بگویند به این توافق پایبند هستند، به‌طور مشخص بریتانیا، فرانسه، آلمان، چین و روسیه، آنگاه ایران نیز به‌احتمال‌زیاد به تعهدات خود در این توافقنامه حتی بدون امریکا نیز پایبند خواهد بود. ولی اگر امریکا از توافق خارج شود و اروپا نیز از این اقدام تبعیت کند، آنگاه این توافق قطعاً با شکست و فروپاشی روبه‌رو خواهد شد و ایران به همان چیزی که قبلاً بود، بازخواهد گشت.»

به نظر می‌رسد آن‌گونه که دولت حسن روحانی در ۴ سال اول خود همه تخم‌مرغ‌ها را در سبد برجام قرار داده بود و «برجام» تبدیل به کلیدی شده بود که قرار بود همه قفل‌های بسته را باز کند، اکنون، در ۴ سال دوم، چاره‌ای جز توسل جستن به همین کلید بی‌اثر برای روحانی نمانده است و راهبرد دولت و در قبال برجام به‌سان زن ستم‌کشی است که شب و روز از همسرش کتک می‌خورد، اما حاضر به ترک خانه نیست و می‌گوید باوجود همه ستم‌های شوهر، لااقل سایه او بالای سرخود او و اولادش قرار دارد! حال حکایت رئیس‌جمهور و تیم دیپلماسی هسته‌ای اوست که همچون جان شیرین به برجام چسبیده‌اند و به هیچ قیمتی حاضر به دل کندن از «معشوق» نیستند.

اما نکته اینجاست که برخلاف اظهارات جناب ظریف مبنی بر اینکه منتقدان از برجام انتظار «شق‌القمر» داشتند، این خود ایشان و جناب روحانی و عراقچی و صالحی بودند که از همان سال ۹۲ وعده باز شدن افق‌های جدید در مذاکرات هسته‌ای را با دخیل کردن مستقیم «کدخدا» مطرح کردند.

حسن روحانی نیز در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ در جریان تبلیغات انتخاباتی در جمع دانشجویان دانشگاه شریف گفت: «هنر این است که ما تهدید را به آسیب و آسیب را به فرصت تبدیل کنیم ازاین‌رو مذاکره با امریکا امکان‌پذیر و شدنی است اما سخت است هرچند بنده معتقدم مذاکره با امریکا راحت‌تر از مذاکره با اروپاست چراکه اروپایی‌ها به دنبال آقا اجازه از امریکا هستند. ازاین‌رو دولت آینده باید بتواند رابطه ایران و امریکا را از حالت تخاصم به مرحله تنش که یک مرحله پایین‌تر است برسان. آمریکایی‌ها کدخدای ده هستند، با کدخدا بستن راحت‌تر است و حالا که رهبر انقلاب در سخنان اول فروردین امسال راه مذاکره را باز گذاشتند دولت بعد با رعایت خطوط قرمز می‌تواند این رابطه را برقرار کند.»

و همان شب در برنامه تلویزیونی ویژه انتخابات به نام «به انتخاب شما» شرکت کرد و تأکید کرد: «مردم زمانی خوشحال می‌شوند که ما نقشه امریکا را نقش بر آب بکنیم فناوری هسته‌ای را ما حفظ می‌کنیم در کنار همه فناوری‌ها، سانتریفیوژ ما می‌چرخد در کنار چرخش کل کشور، کارخانه‌ها، صنعت، زندگی مردم، حیات مردم، نشاط مردم با کمترین هزینه و این حتماً در دولت تدبیر و امید دنبال خواهد شد.»

اما لازم است که روحانی و تیم او حال این استدلال را برای مردم ایران روشن کنند که چگونه می‌شود که پیش از شروع مذاکرات ۱+۵، واردکردن «کدخدا» و مذاکره مستقیم با آن به‌عنوان ابتکار اصلی در دیپلماسی هسته‌ای دولت یازدهم مطرح شود، و برون‌رفت از «بن‌بست» مذاکرات قبل و خلاص شدن از پروسه طولانی «آقا اجازه!» اروپایی‌ها در مذاکرات پیش از «تدبیر و امید» مستلزم کنار گذاشتن «واسطه‌ها» از مذاکرات و صحبت با «آقای» اروپا معرفی گردد، ولی حال که بدعهدی دیرین آمریکایی‌ها دوباره سر برآورده و ترامپ و کنگره امریکا در تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران از هم پیشی می‌گیرند، صحبت از ادامه برجام با همان «واسطه‌ها» و «کوتوله‌ها» به میان می‌آید؟ («هرچند بنده معتقدم مذاکره با امریکا راحت‌تر از مذاکره با اروپاست چراکه اروپایی‌ها به دنبال «آقا اجازه» از امریکا هستند.» (بخشی از سخنان روحانی در جمع دانشجویان شریف در اردیبهشت ۹۲)

شاید بهترین راهکار برای روحانی این باشد که یک‌بار برای همیشه خیال خود و ملت را راحت کند و «اشتباه بودن» اعتماد به آمریکایی‌ها را بپذیرد و از این بابت از ملت بزرگ ایران عذرخواهی کند، تا دیگر همکاران او در تیم هسته‌ای مجبور نباشند با مطرح کردن سیاست‌های محکوم‌به شکستی چون «ادامه برجام بدون امریکا»، خیال ترامپ و کنگره را از بابت ادامه بی‌دغدغه تصویب تحریم‌های جدید راحت کنند. به‌واقع روحانی بهتر است به همان سخنانی رجوع کند که در ۱۸ خرداد ۹۲، در همایش «تدبیر و امید» در ورزشگاه شیرودی بیان کرده بود: «من اگر اشتباه کردم، با صراحت در برابر ملت عذرخواهی می‌کنم. همچنین من از ملت بزرگم درخواست کمک خواهم کرد. من با نام معصومین مدیریت ناتمام خود را توجیه نمی‌کنم. من می‌دانم راه نجات، اجرای قانون اساسی است.»

انتهای پیام/

 

نظرات

ارسال نظر