زنگ آغاز دانشگاه با هیات‌های دانشجویی

در این گزارش 9 هیئت دانشجویی شاخص و بزرگ کشور را معرفی کرده و به بررسی آن‌ها پرداخته‌ایم. دلیل انتخاب این هیئت‌های دانشجویی به خاطر ویژگی‌های خاص آن‌هاست. به همین سبب خواندن این مطلب حاوی نکات قابل‌توجهی است.

 

به گزارش شرق 24 و به نقل از فرهیختگان آنلاین، تلاقی بازگشایی دانشگاه‌ها با ایام محرم بهانه و فرصت خوبی است که نگاهی متفاوت به هیئت‌های دانشجویی بیندازیم؛ هیئت‌هایی که دانشجویان در سال‌های اخیر استقبال‌های پرشوری از مراسم و برنامه‌هایشان کرده‌اند و قطعاً حضور در آن‌ها شور و حال خاصی دارد.

در این گزارش 9 هیئت دانشجویی شاخص و بزرگ کشور ازجمله هیئت محبین اهل‌بیت (ع) دانشگاه هنر، هیات‌محبان روح‌الله دانشگاه سمنان، هیئت میثاق با شهدای دانشگاه امام صادق (ع)، هیئت علمدار کربلای دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان، هیئت الزهرا دانشگاه صنعتی شریف، هیئت رهروان شهدای دانشگاه صنعتی امیرکبیر، هیئت رهپویان وصال یک واحد دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی و هیئت سیدالشهدای دانشگاه فردوسی مشهد را معرفی کرده و به بررسی آن‌ها پرداخته‌ایم.

 معرفی یک گروه تعزیه دانشجویی که مدتی است به دلیل ویژگی‌ها و نوع اجرایش موردتوجه قرارگرفته، یکی دیگر از دلایل انتخاب این هیئت‌ها برای معرفی است. آداب هیات‌داری دانشجویی، معرفی چهارکتاب با موضوع محرم و چند نکته ریزودرشت دیگر از دیگر قسمت‌های این گزارش است.

آیین هیات‌داری

محرم و اقامه عزا برای سیدوسالار شهیدان آن‌هم در فضای دانشگاهی فرصت بسیار مناسبی برای آشنایی، جذب و انس گرفتن جامعه دانشگاهی با اهل‌بیت (ع) است. دراین‌بین آداب، مرام و اصول و البته خرده‌کاری‌ها در برگزاری هیئت کمک شایانی به باشکوه برگزار شدن هر چه‌بهتر هیئت می‌کند و باعث می‌شود محتوا و مفاهیم عاشورا در این هیئت‌ها محفوظ شود و دچار انحراف از مسیر اصلی عزاداری‌ها نشود. دراین‌بین شاید توصیه‌های ریزودرشت بتواند شاخص‌ها و اصول کلی را به ما نشان دهد.

وجود نظم در برگزاری مراسم و مشخص بودن زمان برگزاری برنامه و البته پایان بهنگام آن کمکی است به کنترل انرژی سرشار دانشجویان. در این راستا آن‌ها می‌توانند راحت‌تر برای خود برنامه‌ریزی کنند و درس و کلاس و دانشگاه را هم از دست ندهند.

دیدار با خانواده معزز شهدا و علمای دینی شهر از مهم‌ترین اصول و مرام هیات‌داری است که باعث می‌شود برکت فراوانی سرازیر هیئت شود.  یکی از آفت‌های هیئت‌های دانشجویی، پاتوق شدن هیئت و بیرون ماندن افراد در مراسم و گعده گرفتن حول ایستگاه صلواتی است. برای رفع این مشکل می‌توان پیش‌برنامه‌هایی را قبل از شروع مراسم در نظر گرفت و از وقت این افراد به بهترین شکل ممکن استفاده کرد. البته تذکر دادن یک شخصیت محبوب و خوش‌اخلاق با رعایت کامل ادب می‌تواند به حل این موضوع کمک کند.

اگر بتوان برنامه‌ریزی صحیحی برای مدیریت مناسب غذاها و نذری‌های اضافه مراسم کرد و مثلاً  آن را به خیریه‌ها، افراد نیازمند و امثالهم سپرد، بزرگ‌ترین کار برای جلوگیری از اسراف در این مراسم معنوی انجام‌شده است.

فضاسازی مناسب در محل برگزاری مراسم، مخصوصاً در سیاه‌پوشی و نصب کتیبه و پرچم‌ها قطعاً فضا را معنوی و مهیاتر برای برگزاری مراسم می‌کند. دراین‌بین می‌توان از چند رشته نور ملایم برای جلوگیری از تاریکی مطلق فضا بهره گرفت که به زیبایی فضاسازی هیئت هم کمک می‌کند.

هیئت بهترین مأمن برای جذب نیروهای تازه‌کار و مشتاق برای فعالیت در دستگاه اباعبدالله (ع) است. با اعتماد به افراد تازه‌کار، بی‌تجربه و راهنمایی‌های به‌موقع، نیروسازی و کادرسازی بسیار خوبی می‌توان برای هیئت کرد.

حفظ شعائر دینی و جلوگیری از خواندن اشعار سبک و ترانه‌ها بهترین راه برای جلوگیری از شروع بدعت‌ها خصوصاً در هیئت‌های دانشجویی است.

برگزاری مسابقه کتاب‌خوانی و نمایشگاه کتاب، عکس و فروش محصولات مذهبی یکی از فعالیت‌های جانبی هیئت برای بهره‌گیری از فضای معنوی افرادی است که در مراسم حاضر نمی‌شوند و نگاه گذرا به حاشیه‌های هیئت دارند.

تیپ و آراستگی ظاهری خصوصاً در بین قشر دانشجو که پا به هیئت می‌گذارند هیچ‌گاه ملاک قضاوت نبوده و نباید نگاه بدی به آن‌ها داشت؛ چراکه آنان دعوت‌شده امام حسین (ع) به مجلس عزای خود حضرت هستند.

معرفی هیئت‌های دانشجویی:

۳۴ سال روضه در دل کویر

هیئت محبان روح‌الله دانشگاه سمنان:  قدیمی‌ترین هیئت دانشجویی استان سمنان در دانشجوخیزترین شهر کشور، آن‌هم در دانشگاهی که چندین کیلومتر خارج از شهر قرار دارد، فضایی را ایجاد کرده تا از این طریق اکثر دانشجویان این دانشگاه که بیشترشان غیربومی هستند انس خاصی با اهل‌بیت (ع) بگیرند.

همان‌طوری که از اسم آن مشخص است، این هیئت، هیئتی انقلابی و در راستای ارزش‌ها و آرمان‌های بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران تأسیس‌شده و قدم برمی‌دارد و تأسیس آن به سال 62 برمی‌گردد.

مستقل بودن و عدم وابستگی به هیچ‌یک از نهادها و ارگان‌های داخل و خارج دانشگاه از مهم‌ترین خصلت‌های این هیئت است. هیئتی که صفرتا صد مسائل مربوط به آن اعم از سیاستگذاری کلان، برگزاری مراسم، پخت‌وپز و تهیه اقلام به‌وسیله خود دانشجویان انجام می‌پذیرد و طبیعتاً یکی از دلایل استقبال پرشور از آن‌هم همین ویژگی دانشجویی بودنش است.

مراسم این هیئت اغلب در مسجد امام علی (ع) دانشگاه سمنان یا حسینیه ثارالله خوابگاه فرهیختگان و در مواردی مثل جشن نیمه‌شبان یا عید غدیرخم در تالار هزارنفره امیرکبیر برگزار می‌شود.

برگزاری 13 شب هیئت در ماه محرم، اقامه عزا در فاطمیه، برگزاری اعتکاف دانشجویی، اردوی کربلای معلی و هیئت هفتگی از مهم‌ترین برنامه‌های این هیئت است.

عشق و علاقه بی‌حدوحصر دانشجویان به این هیئت دانشجویی باعث شده فارغ‌التحصیلان این دانشگاه در سال 90 هیئتی دیگر را با همین نام و در شهر تهران راه‌اندازی کنند و در برخی از مناسبت‌ها مراسم داشته باشند.

 از سوی دیگر خادمان سابق هیئت طبق عهدی که با خود بسته‌اند، شب سوم محرم هرسال که به نام حضرت رقیه (س) مشهور شده، به دانشگاه سمنان می‌روند و در کنار دانشجویان دانشگاه اقامه عزا می‌کنند.

هنری‌ترین هیئت دانشجویی

هیئت محبین اهل‌بیت (ع) دانشگاه هنر:  خاص بودن دانشجویانی که در رشته‌های هنری تحصیل می‌کنند همیشه زبانزد بوده و هست. به همین دلیل آن‌ها را از باقی دانشجویان متمایز می‌کنند. حالا دانشجویان دانشگاه هنر تهران به مدد همین ویژگی خاص بودن توانسته‌اند هیئت دانشجویی خاص‌تری نسبت به سایر هیئت‌های دانشجویی ترتیب بدهند و باعث شوند در هرسال و هر مناسبت تعداد زیادی از مردم عادی هم از فضای معنوی آن بهره‌مند شوند.

20 سال پیش دانشجویان هنر فعالیت‌های مذهبی خودشان را درون دانشگاه شروع کردند. شاید نقش افرادی چون حجت‌الاسلام پناهیان و حجت‌الاسلام گمار که روزی در نهاد نمایندگی رهبری این دانشگاه حضور داشتند و انس خاصی را با دانشجویان این دانشگاه پیداکرده‌اند، در شکل‌گیری و راه‌اندازی و رشد این هیئت از سایر عوامل بیشتر باشد، به‌طوری‌که بعد از سال‌ها حجت‌الاسلام پناهیان، همچنان به‌عنوان سخنران این هیئت در ماه محرم است.

تحول چشمگیر و جهش فوق‌العاده هیئت محبین اهل‌بیت تقریباً به سال 84 برمی‌گردد. در آن زمان هیئتی جدید در این دانشگاه بنیان نهاده شد.

 به پشتیبانی دانشجوها و اعضای هیئت محبین اهل‌بیت (ع)، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های هنر که فعالیت‌هایشان محدود به دانشگاه هنر نبوده و در مقیاس جامعه هنری کشور مشغولیت داشته‌اند و همچنین جامعه هنرمندانی که در سطح شهر تهران مدنظر قرارگرفته بودند، خیمه‌ای در حیاط دانشکده کاربردی دانشگاه هنر در ماه محرم به برکت مجلس عزای سیدالشهدا (ع) با عنوان «سوگواره هنر و حماسه» به پا کرده‌اند؛ خیمه‌ای که غوغایی به راه انداخت و کم‌کم اسم دانشگاه هنر و هیئت خاص آن را در اذهان ماندگار کرد.

برگزاری کارگروه‌ها و دوره‌های آثار هنری مثل دمام‌زنی و سنج‌زنی، موسیقی، ادبی و نمایش، فضاسازی، طراحی چاپ پارچه، صنایع‌دستی، عکاسی، مونشن‌گرافی، گرافیک، تصویرسازی و خوش‌نویسی همه و همه باعث ریشه‌دار شدن سوگواره‌های نو آن‌هم با حفظ شعایر آیینی در این دانشگاه شده است.

جریان‌سازی سیاسی در محفل حسینی

هیئت میثاق با شهدای دانشگاه امام صادق (ع): تهران، حوالی پل مدیریت و گنبد فیروزه‌ای، تنها مسجد دانشگاه امام صادق (ع) را در اذهان تداعی می‌کند. مسجدی که میزبان هیئت دانشجویی میثاق با شهداست؛ هیئتی که تا یک دهه پیش هیچ اسم‌ورسمی از آن نبوده و طی چند سال گذشته به یکی از جریان‌سازترین هیئت‌های مذهبی کشور تبدیل‌شده است و توانسته مؤلفه‌ها و سبک جدیدی از هیات‌داری را عرضه کند. به‌گونه‌ای که نه‌تنها الگوی بسیاری از هیئت‌های دانشجویی، بلکه الگوی بسیاری از هیئت‌های محلات و مساجد هم شده است.

 در سبک جدید هیات‌داری این مجموعه دانشجویی محوریت با سخنرانی، مداحی و بیان لطایف قرآنی؛ متضمن معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام و بصیرت‌افزایی نسبت به اتفاقات کشور و جهان اسلام است. سبکی که به‌شدت مورد استقبال عزاداران اهل‌بیت و علاقه‌مندان به انقلاب اسلامی است.

درواقع هیئت میثاق با شهدا نماد یک هیئت انقلابی است. مداحی میثم مطیعی در این هیئت که خود فارغ‌التحصیل و ساخته‌وپرداخته شده دانشگاه امام صادق (ع) است و به‌تازگی از تز دکتری خود دفاع کرده و عضو هیئت‌علمی این دانشگاه نیز هست خود نمونه‌ای از نخبه پروری و نخبه‌سازی این هیئت محسوب می‌شود.

اشعار و سروده‌هایی که مضامین و محتوای آن‌ها بعضاً به مبانی انقلاب اسلامی و حوادث و اتفاقات کشور ازجمله فتنه 88، پیاده‌روی اربعین، خباثت‌های تکفیری‌ها، ظلم‌های آل سعود و آل‌خلیفه، فاجعه منا، کشتار مسلمانان در کشورهای اسلامی و دفاع از حرم آل‌الله اشاره دارد و چندزبانه بودنش باعث شده جریانی که سیاستگذاری کلان آن در هیئت میثاق با شهدای دانشگاه امام صادق (ع) بناشده از حنجره دانشجوی سابق و استاد فعلی این دانشگاه خارج شود و جهان اسلام را تحت تأثیر قرار دهد و طرفداران زیادی را در این کشورها به دست آورد.

سکولار نشدن یک اصل ثابت در هیئت

هیئت علمدار کربلای دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان: قریب به 13 سال از تأسیس هیئت علمدار کربلای دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان توسط دانشجویان و البته استادان این دانشگاه می‌گذرد. هیئتی دانشجویی در شهری که معروف به دارالمؤمنین است و عطر بهشتی قمصر کاشان آن شهره جهانی دارد.

ازآنجاکه گفته‌اند هیئت‌های دانشجویی قطب فرهنگی- مذهبی دانشگاه هستند، تصمیم‌گیری‌ها و اتخاذ سیاست‌های این مجموعه دانشجویی توسط هیئت‌های اندیشه‌ورز صورت می‌گیرد. آنچه اعضای هیئت علمدار کربلا بدان معتقدند آن است که یکی از اصول هیات‌داری سکولار نشدن آن است.

 همین موضوع باعث شده برگزاری جلسات ماهانه تفسیر موضوعات سیاسی جهان اسلام را در برنامه خود قرار دهند و شعارشان در ایام محرم را «محرم مهدوی» انتخاب کنند و فضاسازی داخل دانشگاه را بر پایه این موضوع انجام دهند.

برگزاری نمایشگاه عفاف و حجاب با عرضه محصولات برای خواهران در ایام فاطمیه، برگزاری اردوی کربلا در اربعین حسینی و برگزاری تعزیه دانشجویی در فضای دانشگاه در ایام محرم از مهم‌ترین فعالیت‌های این هیئت دانشجویی محسوب می‌شود.

هیئت علمدار کربلا آن‌چنان در شهر کاشان مطرح‌شده که برنامه‌های فرهنگی- مذهبی مشترکی با بعضی از ارگان‌ها و سازمان‌های این شهر برگزار می‌کند.

اما نکته جالب و البته متمایزکننده درباره هیئت علمدار کربلا حفظ سنت‌های بومی دیارشان ازجمله مراسم چاووش‌زنی است؛ سنتی که در آن، یک هفته قبل از شروع ایام محرم با دعوت از چاووش‌خوانان قدیمی این شهر در دانشگاه و خواندن اشعار و نواهای حسینی که متعلق به ورود کاروان سیدالشهدا به کربلاست، برگزار می‌شود و سپس به مراسم سیاه‌پوشی می‌پردازند.

 البته دو سالی است که در این مراسم پرچم اهدایی آستان مقدس حرم حضرت عباس (ع) در کربلای معلی، که این هیئت دانشجویی هم به نام ایشان مزین است، آورده شده و دانشجویان با تبرک به آن وارد مراسم سیاه‌پوشی می‌شوند.


جناحی نه اما سیاسی در دانشگاه شریف

هیئت الزهرا دانشگاه صنعتی شریف: دانشجویان دانشگاه شریف نخستین بار سال 69 آن‌هم در خوابگاه و با مقدار کمی رنگ هیئت دانشجویی را  احداث کردند. چندین سال بعد با تغییر اسم هیئت از متوسلین به چهارده معصوم و سپس به هیئت الزهرا و انتقال آن از خوابگاه به مسجد دانشگاه شریف کم‌کم دایره مخاطبانش افزایش‌یافته تا امروز که به یکی از هیئت‌های معروف و پرجمعیت غرب تهران تبدیل‌شده است.

 هیئتی که در ایام محرم بین سه تا شش هزار نفر جمعیت را به خود می‌بیند و در دسته عزاداری‌اش در روز تاسوعا و عاشورا حدود هزار نفر شرکت می‌کنند و 500 نفر کادر اجرایی برای شب‌های محرم در این هیئت فعالیت می‌کنند.

همین آمار خود گویای تأثیر فوق‌العاده این هیئت دانشجویی بین دانشگاهیان اعم از دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاه با سلایق و تفکرهای مختلف است.

به گفته اعضای شاخص این هیئت، هیئت الزهرا در عین سیاسی و انقلابی بودن و اعتقاد به بعد سیاسی اسلام و تلاش در جهت ایجاد حکومت جهانی اسلام، دید جناحی ندارد و هیچ‌گاه نخواسته نقش دربان‌های بخیل کشتی نجات امام حسین (ع) را بازی کند.

 تعمیق معنویت و پاسخگویی به نیاز مخاطبان دانشگاهی در عین حفظ اصالت‌های دینی در مراسم هیئت ازجمله اهداف این مجموعه دانشجویی است.

حضور شخصیت‌ها و افراد برجسته‌ای ازجمله آیت‌الله صدیقی، امام‌جمعه موقت تهران، حجت‌الاسلام قمی و حجت‌الاسلام قاسمیان در هیئت‌امنای هیئت الزهرا اعتبار فوق‌العاده‌ای به این هیئت بخشیده است.

 تلاش اعضای هیئت به این‌گونه بوده که تا امروز از حضور این افراد در برنامه هیئت استفاده لازم را ببرند.

 جلسات تفسیر هفتگی زیارت جامعه کبیره آیت‌الله صدیقی، سخنرانی حجت‌الاسلام قاسمیان که محبوبیت زیادی در بین قشر دانشجویی دارد در مناسبت‌های مهم و شاخص مثل ایام محرم و... باعث رونق بخشیدن به این مجموعه دانشجویی شده است.

موکب هیئت الزهرای دانشگاه صنعتی شریف در مرز مهران یکی از پرترددترین موکب‌های داخل کشور در ایام اربعین است.

شور و شعور حسینی در هیئت پلی‌تکنیکی‌ها

هیئت رهروان شهدای دانشگاه صنعتی امیرکبیر:  هیئت رهروان شهدای دانشگاه 12 هزارنفری امیرکبیر تقریباً به‌اندازه ظرفیت مسجد دانشگاه است که چیزی قریب به هزار و 500 مخاطب را در ایام محرم پای این هیئت می‌کشاند. تأسیس هیئت رهروان شهدای دانشگاه امیرکبیر به سال‌های انتهایی دهه 70 برمی‌گردد. تأسیس هیئتی که علاوه‌بر اهداف مشترک بسیاری که در هیئت‌ها وجود دارد، هدفی چون اسلامی کردن دانشگاه آن‌هم از طریق بسترها و پتانسیل‌های موجود در آن را دنبال می‌کند.

 این اعتقاد در باور اعضای هیئت وجود دارد که دانشجویان علاوه‌بر تخصص در دانشگاه، نیاز به تعهد هم دارند و این مهم از مجرای هیئت به دست می‌آید.

 اعضای هیئت می‌گویند در سیاست‌گذاری‌های کلان خود در برنامه‌ریزی و تولید محتوای هیئت توجه به شعور حسینی در فضای دانشگاهی بسیار ضروری‌تر از شور حسینی است. وقتی شعور حسینی به مخاطبان تزریق شود، ازآنجاکه جمع دانشجویی حرارت  و انرژی بسیاری دارد، این شور خودبه‌خود به وجود خواهد آمد.

به‌عبارت‌دیگر اگر انسان پخته شود هیچ‌گاه دچار خامی نمی‌شود. اما کسی که یک روز گرم شود، یک روز هم سرد می‌شود. تصور آن است که حضور و مسئولیت گرفتن در چنین مجموعه‌های دانشجویی‌ای پاشنه آشیل دانشجوها ازنظر درسی است.

یکی از نکات جالب‌توجه در این هیئت آن است که بعضی از مسئولان آن به‌طور هم‌زمان در دو رشته تحصیل می‌کنند و افرادی هم سابقه ارائه مقاله در مجله‌های برتر علمی را دارند.

برگزاری اردوی هفتگی قم- جمکران، جلسات اخلاق چهارشنبه صبح‌های آیت‌الله صدیقی، موکب‌داری در ایام اربعین، برگزاری جلسه‌های تبیین ولایت‌فقیه و پخش مستند ازجمله مهم‌ترین برنامه‌های این هیئت را تشکیل می‌دهند.

 البته کار خوب رسانه‌ای هیئت رهروان شهدا، مخصوصاً در پوشش‌دهی مراسم و بارگذاری صوت‌ها باعث شده آن‌ها نسبت به هیئت‌های دانشجویی دیگر در این زمینه موفق‌تر باشند.

احیای مراسم سنتی در دانشگاه

هیئت رهپویان وصال دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده شیراز: در سالروز ولادت امام علی ابن موسی‌الرضا (ع) در سال 83، تلاش شبانه‌روزی دانشجویان فعال در حوزه فرهنگی شهرستان آباده به بار نشست و هیئت رهپویان وصال دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده تأسیس شد.

 هیئتی دانشجویی که یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن تعامل بسیار سازنده با تشکل‌ها و کانون‌های فرهنگی داخل دانشگاه و سازمان‌های خارج از دانشگاه و در سطح شهر آباده است.

 تعاملی که باعث همکاری‌ها و برگزاری برنامه‌های بزرگ دانشگاهی و حتی در سطح شهر می‌شود. اقامه عزا در ایام محرم و فاطمیه، برگزاری مراسم شب‌شعر با حضور شاعران شاخص آیینی و بومی این شهرستان، همکاری در جهت برگزاری مراسم اعتکاف، برگزاری اردوهای زیارتی قم- جمکران و اردوی مشهد مقدس به‌صورت دوره‌ای از شاخص‌ترین برنامه‌های این هیئت دانشجویی است.

مراسم بزرگ این هیئت که مشارکت چند صدنفری دارد در مسجد دانشگاه آزاد اسلامی و مراسم کوچک‌تر یا جداگانه خواهران و برادران به‌صورت مجزا در حسینیه خوابگاه‌های دانشجویی برگزار می‌شود.

سنت قدیمی سینی‌گردانی حضرت قاسم علیه‌السلام که متعلق به مردمان جنوب کشور است، ازجمله آیین‌هایی است که توانسته به هیئت دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده رسوخ کند، آیینی که متعلق به  شب هشتم محرم است.

دانشجویانی که نذر دارند پارچه‌ای سبز را روی سینی‌ای که محتویاتش شیرینی، حنا، میوه و مشکل‌گشا است، می‌کشند و از ابتدای روضه‌خوانی تا پایان مراسم روی سر می‌گیرند و عزاداری می‌کنند.  این هیئت این روزها به‌عنوان یک هیئت دانشجویی آیینی در بین واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی شناخته می‌شود و هرسال موردتوجه رسانه‌ها قرار می‌گیرد.

هیئتی با مخاطبان غیرایرانی

هیئت سیدالشهدای دانشگاه فردوسی مشهد: به قول خود اعضای هیئت سیدالشهدای دانشگاه فردوسی تا قبل از سال 88 تمامی فعالیت‌ها و کنش‌های این هیئت در چهارتا آجر و یکپارچه سبز و صندلی‌ای که کاربری منبر داشت، خلاصه می‌شد. اما رسمیت یافتن این هیئت دانشجویی در دانشگاه در آن سال و ساخته‌شدن مسجد امام رضا (ع) دانشگاه فردوسی در سال 90 موجب گسترده شدن برنامه‌های این مجموعه دانشجویی شده است به‌طوری‌که دانشجوهای غیرایرانی دانشگاه فردوسی از ملیت‌های مختلفی چون چین و لبنان مخاطبان این هیئت شده و حتی برگزاری ایستگاه‌های صلواتی درون دانشگاه که یکی از برنامه‌های ثابت و همیشگی هیئت سیدالشهداست، توسط این دانشجوها انجام می‌پذیرد.

 ویژگی فکر باز یا به تعبیری روشنفکری در فضای دانشجویی شاید چالش و تهدیدی باشد برای جمع‌کردن اقشار مختلف دانشجویی در زیر یک بیرق و این کار به نظر کمی سخت بیاید. اما اعضای هیئت سیدالشهدا با استقبال از همه نظرات و سلایق فکری و به‌کارگیری آن‌ها در برنامه‌های خود این چالش را به فرصتی بابرکت برای استفاده معنوی از خیرات حضور در دستگاه اباعبدالله (ع) تبدیل کرده‌اند.

 جز برنامه‌های روتین هیئت‌های دانشجویی مثل ایام عزاداری در ایام محرم، فاطمیه، جلسات هفتگی و مسابقه‌های فرهنگی مختلف، برپایی جلسات هفتگی و درس اخلاق شب‌های جمعه در حرم مطهر امام رضا (ع) و داشتن نشریه‌هایی در زمینه‌های علمی همچون فلسفه و منطق ازجمله ویژگی‌های ممتاز این هیئت دانشجویی است.

  یکی از دانشجویان در خاطره‌ای از این هیئت می‌گوید:  "سال 86 زمستان سردی بود. برف شدیدی باریده بود؛ طوری که گاز چند استان قطع شد.‌ محرم بود و موقع امتحانات دانشگاه. قرار بود چند مراسم کوچک در نمازخانه‌ها بگیریم. امتحانات را لغو کردند و راه‌ها هم بسته شده بود. همه در دانشگاه ماندگار شدیم اما باوجوداین شرایط و با اصرار بچه‌ها قرار شد مراسم را در حسینیه  برگزار کنیم که درنهایت برگزار شد."

زنده‌سازی آیین تعزیه به سبک دانشجویی

یکی از آیین‌های سنتی در مراسم عزاداری، برپایی تعزیه‌ها و نمایشنامه خوانی‌هاست. حفظ چنین رسم و رسومی شاید یکی از وظایف متولیان هیئت‌ها باشد. مراسم تعزیه‌خوانی که تا چندین سال پیش در دانشگاه‌ها مرسوم نبوده است حالا کم‌کم دارد جای خود را در هیئت‌های دانشجویی باز می‌کند.

 اجرای این نمایش‌ها باعث شده دانشجویان ‌هم علاقه‌مندی خود را نسبت به این مراسم نشان دهند. اجرای زنده آیین تعزیه‌خوانی در دانشگاه‌ها باعث تداعی واقعه عاشورا در ذهن مخاطبان و سبب ترویج فرهنگ عاشورایی شده و نقش مهمی در فرهنگ و ادب و هنر عامه و روال جمعی، آن‌هم در مجامع دانشگاهی دارد.

 همچنین سبب زنده و پویا نگه‌داشتن وقایع تاریخی و مذهبی در اذهان دانشجویان شده است. درواقع ایجاد همبستگی، وحدت، تزکیه دانش، تطهیر روح و تقویت فرهنگ شهادت و ازخودگذشتگی و فداکاری ازجمله مسائلی هستند که می‌تواند تأثیر فراوانی در بین اقشار مختلف دانشجویی داشته باشد.

واحد 38 یا همان واحد فرهنگ و هنر دانشگاه جامع علمی- کاربردی تهران که دانشجویانی را در این حوزه می‌پذیرد، یکی از مراکز دانشگاهی است که سعی و تلاش بسیاری در برگزاری چنین آیین‌هایی در فضای دانشگاهی دارد.

انجمن تئاتر و بازیگری و کانون‌های مذهبی این واحد دانشگاهی با استعدادیابی از بین دانشجویان علاقه‌مند، آن‌ها را جذب کرده و پرورش می‌دهد و هرکدام از آن‌ها را به‌عنوان یک نیروی متخصص وارد این حرفه می‌کند.

تشکیل گروه‌های تعزیه برای اجرا در دانشگاه و خلق آثار تک‌نفره نمایشنامه‌خوانی که به‌صورت مونولوگ انجام می‌شود، حاصل فعالیت‌های فعالان دانشجویی در دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد فرهنگ و هنر است.

 تعزیه «دلسوختگان» به کارگردانی آرزو کریمی که موضوع آن جاماندگان قیام کربلا است و نمایشنامه‌خوانی پیمان محسنی به‌صورت مونولوگ با موضوع «شمرکشی» که از دانشجویان همین واحد دانشگاهی است و آثارش در جشنواره رویش هم دیده‌شده، مثال‌های خوبی برای معرفی آثار این مجموعه دانشجویی است.

هیئت کجا برم؟

با فرارسیدن ایام محرم و برپایی هیئت‌های مختلف در سطح شهر، هیئت‌های دانشجویی بزرگ و شاخص دانشگاه‌های شهر تهران هم برنامه خود را اعلام کرده‌اند تا اقشار مختلف به‌خصوص دانشجویان تصمیم‌گیری راحت‌تری در این رابطه داشته باشند.

 در ادامه به برنامه برخی از این هیئت‌ها اشاره می‌شود.  مسجد دانشگاه تهران به مدت 10 روز جز روزهای تعطیل از ساعت 10 صبح و در روزهای تاسوعا و عاشورا از ساعت 9 صبح مراسم خود را با سخنرانی حجت‌الاسلام پناهیان و مداحی حاج سعید حدادیان برگزار می‌کند. 

 از پنجشنبه 30 شهریور به مدت 11 شب و پس از اقامه نماز مغرب و عشا، مسجد دانشگاه امام صادق (ع) واقع در بزرگراه چمران، پل مدیریت، محل برگزاری هیئت میثاق با شهدای بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) با سخنرانی حجت‌الاسلام پناهیان و مداحی حاج میثم مطیعی خواهد بود. 

حجج‌الاسلام میراحمدی و علوی به مدت هفت شب از پنجشنبه 30 شهریور بعد از نماز مغرب و عشا در مسجد دانشگاه صنعتی امیرکبیر واقع در خیابان حافظ سخنرانی خواهند داشت. امین پویان‌راد مداح هیئت رهروان شهدا این دانشگاه خواهد بود. البته شروع مراسم 15 دقیقه قبل از اذان مغرب و با تلاوت قرآن خواهد بود. 

 مراسم هیئت الزهرا دانشگاه صنعتی شریف به مدت 10 شب از پنجشنبه 30 شهریور از ساعت 19:30 شب با نوای کربلایی احمد عباسی و محمدرضا رجبی‌فر برگزار خواهد کرد. سخنرانان این مراسم آیت‌الله صدیقی، حجج‌اسلام قمی و قاسمیان خواهند بود.

  بعد از نمار مغرب و عشا، هیئت رهروان شهدای دانشگاه علم و صنعت به مدت 11 شب با سخنرانی حجج‌اسلام قاسمیان و عابدی و با نوای محمدجواد احمدی و حمید رشدی در مسجد این دانشگاه اقامه عزا می‌کنند. اولین شب این مراسم 30 شهریور خواهد بود. 

 حجج‌الاسلام نبی‌زاده و حریزاوی سخنرانان مراسم مسجد دانشگاه شهید بهشتی به مدت 11 شب خواهند بود. این مراسم از ساعت 19:30‌، 30 شهریور آغاز خواهد شد و مجتبی حیدری مداح این برنامه است.

معرفی کتاب:

  نامیرا

یک عصر جمعه که فراغت از کار را به همراه دارد، فرصت بسیار مناسبی برای خواندن رمانی 330 صفحه‌ای از وقایع تاریخی قبل از عاشورای سال 61 هجری است.

 نامیرای صادق کرمیار به خوبی توانسته حوادث و فتنه‌های گوناگون شهر کوفه و قبیله‌های اطراف آن را قبل از حادث شدن واقعه کربلا به تصویر بکشد.

داستانی جذاب، شیوا و دارای عقبه تحقیقی مستند و ظریف که سبب می‌شود خواننده دوست نداشته باشد کتاب را لحظه‌ای ببندد.

درواقع نامیرا یک دوره فتنه‌شناسی است. کسانی که می‌خواهند پی ببرند چرا آن‌همه کوفی و قبایل اطرافش چند ده‌هزار نامه برای حسین بن علی (ع) نوشته‌اند و او را به عراق دعوت کرده‌اند و بعد در خانه‌هایشان را روی مسلم ابن عقیل فرستاده امام (ع) بستند و او را یاری نکردند، جواب سوال‌های‌شان را در این کتاب پیدا می‌کنند. نامیرا که منتشر شده از نشر نیستان است، اثر برگزیده چهارمین جشنواره «کتاب دین و پژوهش‌های برتر» است.

آفتاب در حجاب

آفتاب در حجاب روایتی است از آنکه اگر نبود کربلا در کربلا می‌ماند؛ روایتی از کودکی تا عاشورا، تا اسارت و تا هر چه بعد از کربلا اتفاق افتاد و زینب (س) آن‌ها را دید. دانای‌کل داستان را روایت می‌کند و با پشتوانه تاریخی و روایی از همه گوشه و کنار زندگی و رفتار و درونیات آن حضرت رمزگشایی می‌کند.

 کتاب از کابوس رحلت پیامبر اکرم (ص) شروع می‌شود و در ادامه به شهادت مادر و در انتها به کابوس دوران بچگی که خود تعبیری از دوران واپسین زندگی ایشان است، می‌پردازد. این داستان را فقط سید مهدی شجاعی می‌تواند به این خوبی روایت کند. «آفتاب در حجاب» منتشر شده از نشر «نیستان» است.

ماه به روایت آه

"ماه به روایت آه" 12 برش از زندگی علمدار کربلا - قمر بنی‌هاشم- از 12 شخصیت تاریخی همچون امام حسین (ع)، حضرت زینب (ع)، مسلم ابن عقیل، عبیدالله بن عباس و ام‌کلثوم است.

عباس زرویی‌نصرآبادی در این اثر برخلاف عادت مألوف به سراغ حماسه‌آفرینی‌های حضرت عباس (ع) در ظهر عاشورا نرفته و سعی کرده ناگفته‌هایی از قبل و بعد از شهادت پرچمدار کربلا را با امانتداری، پایبندی به مستندات تاریخی و روایی و پرهیز از اغراق روایت کند.

همه همت زرویی در این کتاب صرف بازگویی و رازگشایی از اموری شده که باوجود جذابیت برای مخاطب، متاسفانه کمتر به آن‌ها پرداخته شده است؛ اموری چون خانواده مادری، کودکی، ازدواج، فرزندان، برادران، حیطه دانش و معرفت و جایگاه آن حضرت در میان اهل‌بیت و مسلمانان آن روزگار. این کتاب منتشر شده از نشر نیستان است.

کرشمه خسروانی

بدون‌شک «کرشمه خسروانی» را می‌توان از شاهکارهای سید مهدی شجاعی دانست. این کتاب  نمایشنامه‌ای است از کرامات سیدالشهدا (ع). نمایشنامه‌ای که از اتاق یزید و کاخ معاویه شروع می‌شود تا خانه زینب و بیابانی که حسین‌بن علی (ع) مردانگی غریبی را تصویر می‌کند.

 شجاعی در این اثر چنان ظریف و دقیق حیله‌های کثیف معاویه و عنادش با پیامبر (ص) را به تحریر درمی‌آورد که خواننده پی هر فصل متعجب می‌ماند.

 یکی از ویژگی‌های دیگر این کتاب دیالوگ‌نویسی فاخر و البته سنگین شجاعی است؛ اما سعی کرده است از مصنوع‌نویسی پرهیز کند.

انتهای پیام/

نظرات

ارسال نظر