حصر بدون محاکمه در سیره امیرالمؤمنین علیه‌السلام

امیرالمؤمنین علیه‌السلام، پس از نماز به اصحابش فرمود همگی دست به دعا بردارید. من یزید بن حجیَة را نفرین می‌کنم و شما آمین بگویید. سپس حضرت این‌گونه دعا کردند: «خدایا! یزید بن حجیّة با مال مسلمین گریخت و به قوم فاسقین ملحق شد! تو ما را از مکر و کید او در امان دار! و مجازات او را مجازات ظالمان قرار ده!»

 

به گزارش شرق 24 و به نقل از جهان نیوز، امیرمومنان علیه‌السلام، یزید بن حُجَیَّة را فرماندار دَشتَبی کردند. شهر دَشتَبی (که به آن دَستبا، دستبنا و دشتابی هم گفته می‌شد) منطقه‌ای آباد و پرآب در غرب ری بود که شهر «بوئین زهرا» ی امروزی را در برمی‌گرفت.


یزید بن حُجَیّة، با خوارج جنگید ولی غنائم را بین مسلمین تقسیم نکرد و همه را برای خود برداشت. علی علیه‌السلام دستور به حبس خانگی او دادند و «سعد» غلام یزید بن حجیّة را مأمور به نگهبانی از او کردند.

ولی عاقبت، شبی هنگام خواب «سعد»، «یزید بن حُجَیّة» به اسبش نزدیک شد و به‌سوی معاویه گریخت. او بعد آن فرار، این ابیات را درباره فرار خود سرود:


«و خادعت سعدا و ارتمت بی رکائبی
الی الشام و اخترت الذی هو افضل
و غادرت سعدا نائما فی غیابة
و سعد غلام مستهل مضلل»


«سعد را گول زدم و با اسبم، راندم به‌سوی شام و آن را که بهترین است، برگزیدم.
بر سعد، نیرنگ زدم، در حالی که وی در زیر عبایی خوابیده بود
سعد، جوانی خام و فریب خور است.»


«زیاد بن خصفة تیمی» از امیرالمؤمنین علیه‌السلام درخواست مأموریت کرد تا به دنبال یزید بن حجَیّة رود و او را بازگرداند.


یزید بن حجیة نامه‌ای به مردم عراق (مرکز حکومت علی ع) نوشت و در آن، در قالب شعر به امیرالمؤمنین علیه‌السلام اهانت کرد.


امیرالمؤمنین علیه‌السلام، پس از نماز به اصحابش فرمود همگی دست به دعا بردارید. من یزید بن حجیَة را نفرین می‌کنم و شما آمین بگویید. سپس حضرت این‌گونه دعا کردند: «خدایا! یزید بن حجیّة با مال مسلمین گریخت و به قوم فاسقین ملحق شد! تو ما را از مکر و کید او در امان دار! و مجازات او را مجازات ظالمان قرار ده!»

منابع:  
1️ الغارات (طبع جدید)، ج 2، ص 525 - 532
2️ بحارالأنوار (ط - بیروت)، ج 34، ص: 290 - 291
3️ شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، ج 4، ص: 83 - 87
4️ قاموس الرجال، ج 11، ص: 97
5️ دانش‌نامه امیر المومنین  ـ علیه‌السلام ـ  بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، ج 12، ص 446

*نکات:

یک: در هیچ‌یک از منابعی که ماجرای یزید بن حجیه را نقل کرده‌اند اسمی از محاکمه و دادگاه نیامده است و این نشان می‌دهد امیرالمؤمنین علیه‌السلام، بدون برگزاری دادگاه، از شأن قضاوت خود بهره گرفته‌اند و مبتنی بر «علم قاضی» حکم صادر فرموده‌اند.

دو: تمام منابع، این عبارت را به کار گرفته‌اند: «فَحَبَسَهُ عَلِی وَ جَعَلَ مَعَهُ مَوْلًی لَهُ یقَالُ لَهُ سَعْد» که نشان می‌دهد اولاً او به زندان شهر برده نشد بلکه در خانه حبس شد؛ ثانیاً نگهبانی بر او گماشته شد که او را در منزل تحت کنترل داشته باشد که آن نگهبان، «سعد» غلام او بود. ثالثاً نحوه فرار او که با فریب سعد موفق به فرار شد مجدداً دلالت بر حصر خانگی و نگهبانی سعد بر او در منزل خودش دارد.

سه: امیرالمؤمنین علیه‌السلام  در نفرین خود با ضرس قاطع از یزید بن حجیة با عنوان «مختلس» و «ربایشگر مال» نام می‌برند؛ حال آنکه شاید او در دادگاه می‌توانست بی‌گناهی خود را اثبات کند!

چهار: حکم علی علیه‌السلام برای حصر یزید بن حجیة، حکم داوودی نبود و این‌گونه نبود که از علم غیب حضرت نشات گرفته باشد؛ چراکه در این صورت، حضرت واقف بودند که این حکم، با فرار یزید به‌سوی معاویه، بی‌اثر و لغو خواهد بود!

انتهای پیام/

نظرات

ارسال نظر