محشر حج - علی حبیبی*

محشر حج - علی حبیبی*

حج در میان عبادات الهی از همه با شکوه تر، گسترده تر و دارای ابعاد گوناگون است. هر عمل حج در جمع بودن و با هم بودن معنا پیدا می کند یعنی وقتی انسان، محرم می شود با همنوع خود اعمال حج را انجام می دهد و از این طریق به پروردگار نزدیکتر می شود.
وقتی محرم می شویم دست از گناهان بر می داریم و همراه دریای بیکران انسان ها به سوی معبود می شتابیم. این تنها بودن و باهم بودن، انسان را به یاد روز محشر یا روز جزا و پاداش می اندازد و از همین رو در حج ما نوعی از روز محشر را شاهد هستیم.
حج فرصتی است که به آخرت خود فکر کنیم و ببنیم که برای آخرتمان چه اندوخته ای داریم. وقتی در سرزمین حج برای لحظاتی تنها می مانیم بهترین فرصتی است که به این موضوع نیز فکر کنیم.
فرصت حج برای دارا و ندار یکسان بدست می آید. شاید خیلی از داراها که آرزوی سفر حج دارند هرگز به این توفیق الهی نرسند اما خیلی از ندارها به این توفیق دست یابند بنابر این، حج یک قسمت الهی است که نصیب انسان ها با بضاعت مختلف مالی می شود از این رو در حج همه نوع انسان با دارایی های مختلف حضور دارند.
در حج هیچ کس نسبت به دیگری فخر نمی فروشد و اصولا برای این به سرزمین حج سفر می کنیم که فخر نفروشیم و این هدف حج است.
در حج اعمالی وجود دارد که می تواند انسان را به فکر فرو برد. وقتی محرم می شویم و جامه یکدست می پوشیم دیگر شناخت فقیر، غنی و دارا و ندار دشوار می شود. تمام دارایی فرد فقط یک دست لباس یکرنگ است. هیچکس نسبت به دیگری برتری ندارد مگر در تقوا و پرهیزگاری و این یعنی صحرای محشر و روز قیامت.
حج یک اجتماع وحدت بخش است و در این اجتماع ظرفیت های مسلمانان به عینه مشاهده می شود و همین فریضه عامل انسجام مسلمانان محسوب می شود.
برای محرم شدن و حضور در خانه کعبه دو مسیر وجود دارد. آنهایی که از راه مدینه می خواهند برای شرکت در حج در خانه خدا حاضر شوند باید در مسجد شجره یا ذوالحلیفه محرم شوند و پس از غسل، با خودروهای پیش بینی شده خود را به خانه کعبه برسانند. تقریبا 5 تا 6 ساعت با توجه به تاریکی هوا و ترافیک مسیر، مدت طی مسیر از مدینه تا مکه است. محل دیگر محرم شدن جحفه در مکانی دورتر از مکه است.
زائر در موسم حج همچنین می تواند در مساجد وادی عقیق، قرن المنازل و یلملم نیز محرم شود و سپس به سمت خانه خدا حرکت کند.
حالا هر چه به خانه کعبه نزدیک می شویم بی قراری ما برای دیدن خانه خدا بیشتر می شود. این حس برای کسانی که برای نخستین بار به سرزمین وحی سفر می کنند بیشتر است.
من در سال 89 دو بار توفیق حضور در سرزمین وحی را پیدا کردم. یکی در تابستان آن سال برای عمره مفرده و دیگری در زمستان سال 89 برای حج تمتع بوده است.
اعمال حج با هفت بار طواف خانه خدا و سپس اقامه نماز طواف آغاز می شود بعد از آن باید هفت بار مسیر صفا و مروه را طی کنی و سپس عمل تقصیر (کوتاه کردن مو و ناخن) را انحام دهی. بعد زائر با فرارسیدن هشتم ذیحجه به سوی صحرای عرفات حرکت می کند و همان شب آنجا می ماند. زائر در صحرای عرفات، دعای عرفه را زمزمه می کند و صدای لبَّیک اللّهمّ لبَّیک، لبَّیک لا شریک لک لبَّیک، إنّ الحمد و النّعمة لک و الملک، لا شریک لک لبَّیک از هر گوشه این مکان شنیده می شود. غروب روز عرفه، هنگامه وداع با عرفات است یک شب بیتوته در عرفات حالا باید به قصد مشعرالحرام آنجا را ترک کنی.
سیل حرکت زائران به سمت مشعرالحرام و انبوه جمعیتی که در جاده ها روان است انسان را به یاد قیامت می اندازد. وقتی به مشعرالحرام رسیدی همانجا باید شب را به روز برسانی و صبح خود را به منا و سپس در رمی جمرات، سنک هایی که در دست داری شیطان را نشانه روی.
سنگ زدن به شیطان سه روز متوالی ادامه می یابد. روز اول پس از این کار، باید قربانی کنی و عمل تقصیر را انجام دهی. زائران (مرد) که برای نخستین بار به حج مشرف می شوند باید موهای خود را کوتاه کنند. در روز نخست پس از بازگشت زائر از رمی جمرات باید قربانی کند که پس از قربانی، حاجی می شود.
حاجی پس از سه روز حضور در منا دو باره به خانه کعبه باز می گردد و اعمال طواف نسا را انجام می دهد و سپس نماز طواف نسا را اقامه می کند که با انجام آن مناسک حج پایان می یابد.
در همه این اعمال حس نزدیکی به خدا کاملا در رفتار حاجی ظاهر می شود. حج بازدارنده است، بازدارنده انسان از معصیت و گناه. کسی که حج بجا می آورد ایمان او تقویت می شود.
تعالیم حج باید در همه امور و ابعاد زندگی انسان جاری و ساری باشد و همین روش زندگی را پاک و منزه می کند. انسان وقتی حاجی واقعی شود رفتار و سلوک و تعالیم حج در تمام اندیشه او رخنه می کند و خصوصیت حج این است که شفاعت او برای خود و دیگران پذیرفته می شود.
در حج هیچکس نسبت به دیگری برتری ندارد و در اینجا تعصب های ملی، قومی و نژاد پرستی شکسته می شود.
وقتی محرم می شوی باید از تمام گناهان دوری کنی حتی به خود نمی توانی آزاربرسانی. کشتن حشرات نیز در زمان محرم بودن حرام است و اینجا باید از همه گناهان بدور بمانی تا حج انسان مقبول واقع شود.
وقتی حاجی شدی تازه دوره دیگری از زندگی آغاز می شود. حالا دیگران از تو انتظار دیگری دارند دیگر نمی توانی مثل گذشته در مقابل معصیت ها بی تفاوت باشی.
به هرحال حاجی شدن شاید آسان باشد اما حاجی ماندن مشکل است زیرا باید از گناهان فاصله بگیری و ان شاالله همه کسانی که به سرزمین وحی مشرف شده اند و یا کسانی که هنوز مشرف نشده اند اعمالشان مثل حاجی واقعی باشد بطوری که شاید خیلی از افراد هرگز به سرزمین وحی نرفته باشند اما اعمال و کردار آنان مثل یک حاجی واقعی باشد. دعا کنیم خداوند ما را از حاجیان واقعی قرار دهد.
* دبیر اجتماعی ایرنا
انتشار:علی خرسندی

نظرات

ارسال نظر