وقتی بانک، قلب جامعه ایرانی می‌شود

چرا مهران مدیری در «ساعت 5 عصر» پاشنه آشیل مواجهه با آشوب‌های جامعه را صرفاً پایگاه اقتصادی مردم در نظر گرفته است. آیا جامعه ایرانی را می‌شود صرفاً با کنشگری‌های اقتصادی که سنگ بنای زندگی مدرن غربی است روایت کرد؟

 

به گزارش شرق 24 و به نقل از جهان نیوز، سید مهدی سیدی: سینمایی «ساعت 5 عصر» مهران مدیری، تا این لحظه به فروش خوب 8 میلیاردی دست پیدا کرده است. گرچه برخی، اولین ساخته سینمایی مدیری را ازآن‌جهت پرفروش دانسته که توسط یک پروپاگاندای عظیم تبلیغاتی، پشتیبانی می‌شود و این برند «مهران مدیری» است که توانسته فیلم را به باشگاه میلیاردی‌های سینما وارد کند، وگرنه این فیلم به نسبت استانداردهای سینما از ضعف‌های جدی رنج می‌برد.

اما به‌هرتقدیر مخاطب از دیدن «ساعت 5 عصر» ناراضی و دلخور نیست، گرچه خیلی هم از آن به‌عنوان یک فیلم ماندگار یاد نمی‌کند.


ریتم فیلم، چابک و طنازانه است، اما پایان‌بندی آن، کم‌حوصله، بی‌رمق و کم‌مایه است. بازی سیامک انصاری در نقش وکیل دادگستری و شخصیت محوری فیلم، استثنایی و درخشان است.


گرچه او همان کاراکتر همیشگی طنزهای مدیری است؛ یعنی همان آدم عاقل، ساده، مظلوم و متعجب که در مواجهه با آشوب‌های جامعه و خنگ بازی‌های محیط اطراف، درمانده و مستأصل می‌شود، اما در مقابل، نقش مهران مدیری در مقام بازجوی پلیس، خوب از آب درنیامده است.


ساعت 5 عصر یک کمدی اجتماعی است که به آشفتگی فرهنگی موجود در جامعه معترض است. سوژه اصلی فیلم، مهرداد پرهام (سیامک انصاری) برای یک کنش اقتصادی، یعنی پرداخت آخرین قسط وام بانکی‌اش، تا ساعت 5 عصر فرصت دارد. اما بی‌انضباطی و رفتارهای غیرقابل‌پیش‌بینی توده، موانع زیادی برای او به وجود می‌آورد. ضرورتاً نمی‌شود گفت این فیلم، سیاه نمایی کرده است، اما از ضعف‌های جدی در نوع نگاه و تحلیل رنج می‌برد.

اصلی‌ترین نقد آن است که مدیری جامعه را از دریچه یک «کنش اقتصادی» روایت کرده است. شاید می‌خواهد بگوید ضعف‌های فرهنگی و معیشتی جامعه باعث می‌شود رفتارهای اقتصادی انسان متجدد با چالش مواجه شود؛ و آن چیزی که باید در زندگی مدرن مثل «ساعت» کار کند، گردش پول و سرمایه است.

اصلاً شروع ماجرا، مربوط به کش‌وقوس‌های ساکنان ثروتمند یک آپارتمان مجلل در شمال شهر تهران است که بر سر مسئله عدم پرداخت شارژ، دچار درگیری شده‌اند. در ادامه مدیری، اخلاقیات جامعه را هم به نسبت کنش‌های اقتصادی و پایگاه پولی مردم روایت می‌کند: زن پول‌داری که با سگ غول‌پیکرش در یک ماشین شاسی‌بلند سوار است، جوانی مضطرب، فقیر و بی‌خیال که راننده آژانس است، پیرزنی که برای تحویل گرفتن جنازه شوهرش از بیمارستان پول ندارد، راننده متوهم یک ماشین عبوری که شیشه مصرف می‌کند و در یک محله فقیرنشین و خانه چند خانواری زندگی می‌کند.

اینجاست که باید پرسیده شود چرا مدیری در این فیلم گران‌قیمت، پاشنه آشیل مواجهه با آشوب‌های جامعه را صرفاً پایگاه اقتصادی مردم در نظر گرفته است. آیا جامعه ایرانی را می‌شود صرفاً با کنشگری‌های اقتصادی که سنگ بنای زندگی مدرن غربی است روایت کرد؟

آیا این فیلم با استفاده از تکنیک‌های سینمایی و طنازی‌های بامزه و اغراق‌آمیز، نگاه بیننده را پول زده و اقتصادی‌تر نمی‌کند؟ چراکه در سرتاسر فیلم مخاطب دچار اضطراب و دلهره پنهانی است که نکند سیامک انصاری تا ساعت 5 عصر به بانک نرسد و نتواند قسطش را پرداخت کند! چراکه در عوض بانک، به‌سادگی خانه لوکس او را مصادره خواهد کرد.

راستی یادمان باشد در این نوع نگاه، «بانک» قلب تپنده جامعه اقتصادی شده است.

انتهای پیام/

نظرات

ارسال نظر